Święcenia
Hierarchia święceń składa się z trzech stopni, do których zalicza się (od najwyższego):
- biskup (kapłan po święceniach biskupich)
- prezbiter (kapłan po święceniach prezbiteratu)
- diakon (mężczyzna po święceniach diakonatu, nie jest kapłanem).
Jurysdykcja
Hierarchia jurysdykcji (urzędów) i precedencja (porządek pierwszeństwa)
- papież – czyli biskup Rzymu, następca św. Piotra, posiada najwyższą, pełną, bezpośrednią i powszechną władzę w Kościele katolickim; jest również suwerenem Państwa Watykańskiego. Papieża wybiera kolegium kardynałów podczas konklawe; sprawuje on swój urząd dożywotnio (z możliwością rezygnacji).
- kardynałowie – kardynałowie są nominowani przez papieża spośród mężczyzn, którzy mają przynajmniej święcenia prezbiteriatu; jako Kolegium Kardynalskie wybierają biskupa Rzymu podczas konklawe; jednocześnie godność kardynała jest godnością honorową, wiążę się zatem z określonymi przywilejami, ale sam w sobie nie daje władzy jurysdykcyjnej (poza konklawe);
- metropolici – metropolita sprawuje władzę w metropolii (inaczej: prowincji kościelnej), która składa się z kilku diecezji sufragalnych oraz z jednej archidiecezji (w której metropolita jest arcybiskupem). Jego zadaniem jest czuwanie nad zachowywaniem wiary oraz dyscypliny kościelnej, poza tym nie ma władzy rządzenia w diecezjach sufragalnych;
- biskupi diecezjalni – w powierzonych im diecezjach pełnią władzę własną i bezpośrednią. Z biskupem diecezjalnym są zrównani zwierzchnicy innych wspólnot wiernych, tj.: opat terytorialny, wikariusz apostolski, prefekt apostolski oraz administrator apostolski.
- biskupi koadiutorzy i pomocniczy – są powoływani na prośbę biskupa diecezjalnego, którego mają wspomagać w wypełnianiu obowiązków; biskupowi pomocniczemu nie przysługuje prawo następstwa, natomiast biskup koadiutor po śmierci biskupa diecezjalnego może przejąć jego urząd;
- wikariusze generalni – są mianowani przez biskupów diecezjalnych,, których mają wspierać w zarządzaniu całą diecezją, są ich pełnomocnikami; często wikariuszem generalnym zostaje biskup pomocniczy;
- wikariusze biskupi – są mianowani przez biskupów diecezjalnych, których mają wspierać w zarządzaniu diecezją, ale ich władza ograniczona jest do określonej części diecezji albo określonego zakresu spraw albo określonego obrządku; wikariuszem biskupim może być biskup pomocniczy;
- dziekan – zwany też archiprezbiterem, wikariuszem rejonowym; przewodzi dekanatowi, czyli grupie kilku bądź kilkunastu parafii, do jego zadań należy m.in. koordynowanie wspólnej działalności duszpasterskiej;
- proboszcz – kieruje najmniejszą jednostką organizacyjną w Kościele katolickim, czyli parafią;
- wikariusze parafialni – pomagają proboszczowi zarządzać parafią;
- diakoni –pełni posługę liturgiczną w parafii; nie posiadają święceń kapłańskich.
Tytuły i godności honorowe
Kanonik
Kanonicy to członkowie kapituły katedralnej, którzy bezpośrednio podlegają biskupowi miejscowemu i są zobowiązani do wspólnego sprawowania pewnych obrzędów liturgicznych oraz innych powinności na terenie biskupstwa. Mają przywilej noszenia komży (rokiety), mantoletu i ozdobnego łańcucha (dystynktorium) z herbem diecezji lub wizerunkiem świętego patrona diecezji czy kościoła katedralnego.
Prałat
Godność prałata w Kościele rzymskokatolickim przysługuje duchownym mającym zwyczajną władzę kościelną w prałaturze terytorialnej lub w prałaturze personalnej (Opus Dei).
W drugim znaczeniu prałat to tytuł honorowy wyższy od kanonika. Jest on nadawany duchownemu na wniosek i prośbę biskupa diecezjalnego przez Stolicę Apostolską za szczególne zasługi w Kościele. Uprawnia do noszenia sutanny w kolorze amarantowym.
Zwyczajowo używa się także tytułu prałata w odniesieniu do czterech kapłanów spełniających najwyższe funkcje w kapitule katedralnej czy kolegiackiej oraz kapelanów honorowych Ojca Świętego.
Infułat
Infułat, czyli protonotariusz apostolski, to określenie urzędu notariusza papieskiego w Kurii Rzymskiej (tzw. protonotariusz de numero) oraz tytuł honorowy nadawany prezbiterom (protonotariusz supra numerum).
Urząd protonotariusza de numero sprawuje siedmiu prezbiterów, tworząc tzw. kolegium protonotariuszy. Do ich podstawowych obowiązków należy sprawowanie pieczy nad dokumentacją papieża i Stolicy Apostolskiej w zakresie formalności prawnych i translacyjnych. Protonotariusza de numero powołuje i odwołuje z urzędu Ojciec Święty.
Infułatem jako protonotariuszem supra numerum zostaje prezbiter na podstawie wniosku biskupa diecezji. Tytuł nadawany jest przez papieża. Nie są z nim związane żadne dodatkowe obowiązki.
Patriarcha
Tytuł patriarchy (gr. „ojciec, który rządzi”) pojawia się w Nowym Testamencie jako określenie Abrahama, Izaaka, Jakuba, dwunastu synów Jakuba i Dawida. Od VI w. patriarchą zaczęto nazywać biskupów najważniejszych ośrodków ówczesnego chrześcijaństwa: Rzymu, Konstantynopola, Aleksandrii, Antiochii i Jerozolimy (tzw. pentarchia).
Sytuacja zmieniła się kiedy doszło do rozłamu na Kościół wschodni i Kościół zachodni. Obecnie na Wschodzie patriarcha jest najwyższym dostojnikiem duchownym danego Kościoła. Natomiast w katolicyzmie to godność wyłącznie tytularna i nie daje żadnej władzy rządzenia. Do 2006 r. papież nazywany był patriarchą Zachodu, ale Benedykt XVI zrezygnował z tego tytułu.
Prymas
Prymas (łac. primas, od primus – pierwszy) to tytuł arcybiskupów związany z niektórymi stolicami biskupimi i ich historyczną rolą. Sam tytuł nie daje w Kościele katolickim żadnej władzy rządzenia. Prymasi pełnią najczęściej wyłącznie funkcje reprezentacyjne. W naszym kraju W Polsce tytuł ten przysługuje arcybiskupom gnieźnieńskim.
W 2014 r. decyzją papieża Franciszka zaprzestano nadawania tytułów prałata i infułatów.
